Cerkiew św. Cyryla i Metodego we Wrocławiu

ul. św. Jadwigi 14, 50-266 Wrocław


Nazwa:Cerkiew św. Cyryla i Metodego we Wrocławiu
Adres:

ul. św. Jadwigi 14, 50-266 Wrocław

Kontakt:

www.cerkiew.wroclaw.pl

Cerkiew św. Cyryla i Metodego we Wrocławiu


Historia obiektu;
Obecna świątynia powstała na miejscu średniowiecznej kaplicy błogosławionego Józefa, Joachima, Natalii i Adriana. Kaplica została zburzona w XVII w.

W latach 1686-1690 wybudowano wg planów Zygmunta Lindera jednonawowy barokowy kościół pod wezwaniem św. Jakuba Apostoła. Kościół odznaczał się bogata elewacja frontową, w tym bogato rzeźbionymi drzwiami wejściowymi, oraz ozdobną wieżyczką sygnaturką na dachu a także pięknym wystrojem wnętrza.

fot. wikipedia

Jako jedyny kościół we Wrocławiu, posiadał w tympanonie na fasadzie dwugłowego cesarskiego orła - który przetrwał do dziś. Uwagę zwracały średniowieczny Krucyfiks z 1322 r., drewniana figura Piety z początku XV w., ołtarze boczne z 1701 r., oraz cenny obraz przedstawiający św. Józefa, pędzla Michała Willmana z 1680 r.

Do roku 1810 kościół był w posiadaniu sióstr Augustynianek mających obok swój klasztor który został zamieniony w latach 1810-1909 na katolickie seminarium nauczycielskie. W 1810 r. w wyniku sekularyzacji dóbr kościelnych kościół utracił poważną część wyposażenia.

W 1852 r. został odrestaurowany i otrzymał nowe wezwanie - św. Anny. W latach 1919-1921 służył jako świątynia dla zamieszkałej we Wrocławiu Polonii. Następnie kościół przekazano Starokatolikom, i prawdopodobnie pełnił funkcję tytularnej katedry biskupiej. Istnieją przekazy, o złożeniu w świątyni w roku 1941, kilku ciał pomordowanych polskich oficerów w Katyniu, w drodze do Berlina, celem przeprowadzenia ekspertyz.
W 1945 roku w czasie przygotowań do obrony Wrocławia, kościół został wypełniony ok. 500 000 książek, rękopisów, starodruków, przeniesionymi przez wojsko niemieckie ze znajdującej się vis a vis, Królewskiej Biblioteki Uniwersyteckiej w której ulokowało się dowództwo "Festung Breslau"- Twierdzy Wrocław. Księgozbiór złożony w kościele spłonął wraz z całym wyposażeniem wnętrza świątyni dnia 11 maja 1945 roku .
W 1948 r. wypalone mury kościoła i w części ocalałe sklepienia nakryto dachem bez zrekonstruowania wieżyczki. W stanie tak zabezpieczonej ruiny, dnia 10 czerwca 1970 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu, przekazał świątynię Polskiemu Autokefalicznemu Kościołowi Prawosławnemu do odbudowy.

Po odgruzowaniu wnętrza, od 1971 r. rozpoczęto systematyczną odbudowę. Zrekonstruowano w całości kamienne obramowania okien, elewacje i elementy architektonicznego wystroju wnętrza. Uzupełniono ponad 30% sklepienia a całe sklepienie wzmocniono betonowym płaszczem. Dobudowano nową zakrystię. Zbudowano nowe schody na emporę chóru .
Od połowy 1973 r. obiekt pełni funkcję drugiej świątyni prawosławnej we Wrocławiu, obok cerkwi katedralnej przy ulicy św. Mikołaja 40. W odbudowanym przedsionku w prowizorycznie urządzonej kaplicy dnia 17 VI 1973 r. odprawiono pierwszą Liturgię św.
Od września 1976 r. nabożeństwa odprawiane są w głównej nawie.
W końcu lat 70-tych, obrębie obiektu odkryto zasypaną gruzem podziemną kryptę częściowo też zalaną wodą.

Po usunięciu kilkudziesięciu metrów sześciennych gruzu, osuszono wnętrze, wykonano posadzkę, otynkowano sklepienie i urządzono w krypcie małą kaplice - cerkiew, pod wezwaniem św. wileńskich męczenników: Jana, Antoniego i Eustachego - gdzie znajdują się cząsteczki ich relikwii, podarowane do tej właśnie kaplicy przez Metropolitę Wilna i całej Litwy- Chryzostoma, w roku 2003.

Ikonostas w tej kaplicy, wykonany jest w stylu greckim, ołtarz-prestoł, z czerwonego granitu. Pierwsze wyposażenie kaplicy zostało całkowicie zniszczone w wyniku powodzi w roku1997. W kaplicy tej sprawowane są nabożeństwa podczas Wlk. Postu, sakrament chrztu i nabożeństwa żałobne.

Należy wspomnieć, iż właśnie ta krypta jest także miejscem spoczywania śp. mniszek wraz ze swoimi przeoryszami, i ofiar oblężenia Wrocławia, którzy tam się chronili i zgin ęli.
Na sklepieniach górnej cerkwi uwagę zwracają freski malowane w 1976 r. w stylu bizantyjskim. Autorem projektu fresków jest prof. Adam Stalony- Dobrzański z ASP w Krakowie. Sklepienie apsydy i boczne ściany cerkwi oczekują na dalszą kontynuację fresków.

Jesienią 1991 r. ikonopisiec Siergiusz Tretinnkow z Mińska na Białorusi, podjął się "rozpisania" fresków na ścianach bocznych. Postacie świętych namalowane we wnękach poniżej okien na ścianie południowej zostały wykonane wg projektu o. Zenona z Monasteru Pskowsko- Peczorskiego, ręką Siergiusza. Niestety, śmierć młodego ikonopiscy, przerwała prace. ( Ikonopisiec Sergiusz, spoczął na Grabiszyńskim cmentarzu we Wrocławiu. )

Latem 1991 r. grupa młodych artystów z Ukrainy z Instytutu Sztuki we Lwowie dokonała odrestaurowania ( pozłocenia ) ikonostasu i innych detali wystroju wnętrza. W końcu 1991 r. w trzech oknach absydy wstawiono witraże wykonane we Lwowie. Bogurodzica- "Znamienie- Oranta" i Archaniołowie Michał i Gabriel. W roku 1995 przybył jeszcze jeden witraż, przedstawiający śww. Cyryla i Metodego, oraz śww. Benedykta z Nursji i Maksyma Gorlickiego.

Dominujący w wyposażeniu cerkwi ikonostas, przywieziono w stanie zdewastowania i poważnych uszkodzeń ( barku detali, bez ikon i rzeźbionych ornamentów ) ze zdewastowanej cerkwi w Strwiążyku./ koło Ustrzyk Dln.


fot. stona cerkwi


Przekazany z depozytu Wojewódzkiego Konserwatora zabytków w Rzeszowie i ocalony od całkowitego zniszczenia ikonostas, poddano pieczołowitej restauracji. Domalowano też nowe ikony, autorstwa Dymitra Pargaczewskiego z Paryża- 1984r.

W swiątyni wyróżnia się duża kopia Częstochowskiej Ikony Bogurodzicy / ikonograf- Sotyris Pantopulos- ASP Kraków przy współudziale prof. A. Stalony- Dobrzyńskiego./ Na uwagę zasługuje Ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa- Golgota, przywieziona z Kodnia, gdzie po długich staraniach odzyskano ją z klasztoru oo.Oblatów. Pierwotnie pochodziła z fundowanej przez Sapiehów cerkwi św. Ducha / obecnie kościół/ w Kodniu./n Bugiem.

Pozostałe wyposażenie cerkwi jest w większości pochodzenia współczesnego.

Na chórze znajduje się salka katechetyczna, która służy także jako miejsce spotkań, prelekcji, choinki dla dzieci.11 września 1993 r. J.E. Ksiądz Arcybiskup Jeremiasz dokonał poświęcenia stałego kamiennego ołtarza - Prestołu. Podczas aktu konsekracji Władyka Arcybiskup, złożył w nim relikwie św. Tarasjusza patriarchy Konstantynopola / VIII w./

Zewnętrzna frontowa fasada kościoła bardzo ucierpiała podczas działań wojennych w 1945 r. zdjęte z nich fasady rzeźby z piaskowca przedstawiające św. Annę i św. Jadwigę w stanie poważnego zniszczenia, oczekują w depozycie miejskiego konserwatora zabytków na rekonstrukcję.

Cerkiew znajduje się na szlaku zwiedzania Ostrowa Piaskowego i Tumskiego - kolebki miasta Wrocławia, przez co jest licznie odwiedzana przez zwiedzających i turystów. W świątyni można nabyć literaturę cerkiewną, dewocjonalia, fonografię, czasopisma w języku ukraińskim i bułgarskim. W pritworze- przedsionku cerkwi, ma miejsce stała ekspozycja plansz przedstawiających apostolska misję wśród Słowian św. Braci Cyryla i Metodego.


Dodaj do:

Mapa




Komentarze


natalia, IP 193.22.83.103
2009-12-03 17:13:26

Całą pracę dzięki temu napisałam!



Dodaj komentarz

Nick:
Treść:
 

© 2008 - 2013 - Punkt Informacji Kulturalnej - Wszelkie Prawa Zastrzeżone
Projekt i Wykonanie: BetterSite.pl, Utrzymanie i Rozwój: Stermedia
email marketing