"Dubel" (Double Take) | Dokumentalny

"Dubel" (Double Take) | Dokumentalny

O filmie

Nagrody: 9. MFF Era Nowe Horyzonty – wyróżnienie specjalne jury Międzynarodowego Konkursu FILMY O SZTUCE
 
Johan Grimonprez
Urodził się w 1962 r. Artysta i reżyser , pracuje w Brukseli, jest profesorem w School of Visual Arts w Nowym Jorku. W 1997 r. zrealizował kolaż „Dial H-I-S-T-O-R-Y” dla Dokumenta X w Kassel i słynnego Centre Pompidou. Przyniósł mu on nagrody na festiwalach filmowych w San Francisco i Toronto. Następna praca Grimonpreza to wideo instalacja „Looking for Alfred”, będąca rodzajem szkicu do „Dubla” i nawiązująca do Margrittowskiej gry rzeczywistości i iluzji. Film został nagrodzony m.in. w Nowym Jorku (Spirit Award dla najlepszego filmu eksperymentalnego) oraz European Media Award 2006.

Filmografia:
1997 dial H-I-S-T-O-R-Y (dok.)
2005 Looking for Alfred (video, kr.m.)
2009 Double Take (dok.)

Johan Grimonprez  – plastyk, artysta współpracujący z tak znaczącymi galeriami jak Tate Modern w Londynie. W 2005 roku przygotowywał projekt „Looking for Alfred”. Zafascynowany postacią Alfreda Hitchcocka poszukiwał jego sobowtóra, który miał zagrać reżysera w nowej instalacji artysty. Odkrył, że najbardziej interesuje go sam proces multiplikacji, podwojenia rozumianego jako metafora współczesności. Po ukończeniu swojego projektu rozpoczął pracę nad „Dublem”. W jego najnowszym filmie ważne jest złożenie w jedną całość wielu rozmaitych wątków, które łączy przewrotna zasada lustrzanego odbicia (Hitchcock i jego sobowtór, USA i ZSSR…) oraz lata 60., szczytowy moment trwania zimnej wojny i Złotego Wieku amerykańskiej telewizji. Reżyser w zadziwiający sposób miesza ze sobą różne elementy (pop)kultury – reklamy, fragmenty dokumentów, reportaży i informacji telewizyjnych, ale także „Ptaków” Hitchcocka i scen nakręconych współcześnie. Stwarza w ten sposób zupełnie nową jakość stosując zasadę found footage, a więc kolażu, zlepiania, zszywania ze sobą fragmentów rozmaitych narracji. Stawia w ten sposób dość gorzką diagnozę dotyczącą kondycji świata opartego na zasadzie „kopiuj – wklej”.

O swoim filmie Johan Grimonprez:

- Podczas tych przesłuchań do „Looking for Alfred” pojawił się pomysł na projekt „Dubla”. Doświadczenie fenomenu „podwójności”, które przeżyłem na tych castingach, było doprawdy fascynujące. W wypadku Hitchcocka za kluczową kwestię uważam dwuznaczność jego osoby, pewną niejasność z nim związaną. (…) Kolejnym aspektem, który do tego nawiązuje, jest fakt zdublowania osoby Hitchcocka przez różne środowiska: inaczej podchodzą do niego osoby zajmujące się krytyką filmoznawczą, inaczej masowa widownia. Każdy czerpie z niego, z jego filmowego dorobku, to, co chce. Ta wielopoziomowa multiplikacja stanowi istotną część warstwy narracyjnej mojego filmu. (Gazeta festiwalowa „Na horyzoncie”, rozmawiał Darek Kuźma)

Ramą dla „Double Take” są „Ptaki” Hitchcocka, według Grimonpreza skończone arcydzieło kultury strachu. W nią wpleciona jest historia spotkania Hitchcocka z własnym sobowtórem, oparta na opowiadaniu brytyjskiego pisarza Toma McCarthy'ego, oraz zgrabnie skrojone fragmenty telewizyjnych newsów z lat 60., relacjonujące spotkanie Roberta Nixona z kolejnym sobowtórem wielkiego reżysera - Nikitą Chruszczowem. Kolażowy, poskładany z recyklingowanych odpadów kultury wizualnej lat 60. „Double Take” ma w sobie chorobliwość zapętlonego dyskursu paranoika. Uwaga, zaraźliwe!

Ewa Szabłowska