Kościół Uniwersytecki
Pl. Uniwersytecki 1, 50-951 Wrocław
| Nazwa: | Kościół Uniwersytecki |
| Adres: | Pl. Uniwersytecki 1, 50-951 Wrocław |
KoÅ›cióÅ‚ Uniwersytecki
KoÅ›cióÅ‚ Imienia Jezus we WrocÅ‚awiu, obecnie koÅ›cióÅ‚ uniwersytecki przy pl. Uniwersyteckim 1 - barokowy koÅ›cióÅ‚, wzniesiony przez jezuitów w latach 1689-98.
ÅšwiÄ…tynia ta ma jeden z najbogatszych we WrocÅ‚awiu wystrojów barokowych wnÄ™trza. Jest to typowa dla architektury jezuickiej Å›wiÄ…tynia jednonawowa z dwoma rzÄ™dami (2x6) kaplic bocznych, nad którymi znajdujÄ… siÄ™ empory otwarte ku nawie. DÅ‚ugość koÅ›cioÅ‚a wynosi 53,2 metry, szerokość 26,2 m, a wysokość 23,6 m. Dość nietypowy jest fakt, że Å›wiÄ…tynia posiada dwie sygnaturki - malutkÄ… z 1700 na wschodnim szczycie koÅ›cioÅ‚a i wiÄ™kszÄ… z 1727.
KoÅ›cióÅ‚ wzniesiony zostaÅ‚ w miejscu poÅ‚udniowego skrzydÅ‚a dawnego zamku cesarskiego. Z wyburzonego zamku zachowano jednopiÄ™trowy budynek renesansowy, który wykorzystano jako zakrystiÄ™. PrzetrwaÅ‚y renesansowe portale okienne i drzwiowe.
Projektantem koÅ›cioÅ‚a byÅ‚ wÅ‚oski architekt Teodor Moretti, a budowÄ™ powierzono Mateuszowi Bienerowi i Janowi Knollowi (po Å›mierci Bienera w 1692, Knoll byÅ‚ jedynym kierujÄ…cym budowÄ…). PoÅ›wiÄ™cenia koÅ›cioÅ‚a dokonano 30 lipca 1698, ale dopiero w 1700 ukoÅ„czono fasadÄ™ zachodniÄ…, a w okresie 1703 – 1706 Johann Rottmayer namalowaÅ‚ cykl iluzjonistycznych fresków na Å›cianach i sklepieniach Å›wiÄ…tyni. Na fresku nawy gÅ‚ównej znajduje siÄ™ wÅ›ród licznych postaci Å›wiÄ™tych oraz ówczesnych cesarzy austriackich także autoportret Rottmayera. Od 1722 do 1734 trwaÅ‚y prace nad rzeźbiarskim wystrojem koÅ›cioÅ‚a prowadzone pod kierunkiem Krzysztofa Tauscha - wykonano sztukaterie, pilastry, gzymsy, ambonÄ™, rzeźby, a także zachowane częściowo do dziÅ› Å‚awki, konfesjonaÅ‚y, kandelabry i Å›wieczniki. Monumentalny oÅ‚tarz gÅ‚ówny, ukoÅ„czony w 1726 zaprojektowaÅ‚ sam Tausch, on też namalowaÅ‚ w 1725 obraz oÅ‚tarzowy przedstawiajÄ…cy obrzezanie Jezusa. Autorstwa Tauscha jest także oÅ‚tarz MÄ™ki PaÅ„skiej z 1725 w kaplicy p.w. Matki Bożej Bolesnej. Rzeźby ambony (1727-1728) oraz część rzeźb Å›wiÄ™tych przy wejÅ›ciu do prezbiterium (1726) sÄ… dzieÅ‚em znanego Å›lÄ…skiego rzeźbiarza Mangoldta, reszta wspomnianych rzeźb jest dzieÅ‚em innego sÅ‚ynnego rzeźbiarza Siegwitza, który jest też autorem dwóch bogato zdobionych konfesjonaÅ‚ów.
Pod koniec prac wykoÅ„czeniowych koÅ›cioÅ‚a wybudowano w sÄ…siedztwie (1728-41) gmach kolegium jezuickiego, które od 1811 po dziÅ› dzieÅ„ peÅ‚ni funkcjÄ™ gmachu gÅ‚ównego Uniwersytetu WrocÅ‚awskiego).
ÅšwiÄ…tynia byÅ‚a kilkakrotnie opuszczana i lekko niszczona w wyniku katastrof (1748 wybuch pobliskiej Baszty Prochowej) i dziaÅ‚aÅ„ wojennych (wojna siedmioletnia 1756- 1763, gdy przeksztaÅ‚cono go na magazyn zboża; 1945), jednak nie poniosÅ‚a zbyt dużych strat i barokowy wystrój oraz wyposażenie przetrwaÅ‚y do dziÅ›.
W XIX wieku, a zwÅ‚aszcza w okresie 1879 – 1893 przebudowano wiÄ™kszość barokowych oÅ‚tarzy kaplic bocznych (zachowujÄ…c pierwotne elementy) m.in. zaopatrujÄ…c je w nowo namalowane obrazy oÅ‚tarzowe. Jedynie w kilku oÅ‚tarzach zostaÅ‚y obrazy z XVII lub XVIII wieku. PowstaÅ‚a też wtedy gipsowa kopia Piety MichaÅ‚a AnioÅ‚a. W 1926 wstawiono nowe organy, wykonane we Frankfurcie nad OdrÄ…, które użytkowane sÄ… do dziÅ›.
Z oblężenia Festung Breslau w 1945 wyszedł z około dziesięcioprocentowymi zniszczeniami.
Po wojnie, po dokonaniu wstępnych prac zabezpieczających, we wrześniu 1946 przekazano go na potrzeby duszpasterstwa akademickiego.
Tu odbywają się koncerty w ramach Wrocławskiego Lata Organowego i koncerty Wratislavia Cantans i Forum Musicum 2008
fot. Filip Lupa