Kościół św. Krzysztofa
Plac św. Krzysztofa 1
| Nazwa: | Kościół św. Krzysztofa |
| Adres: | Plac św. Krzysztofa 1 |
| Kontakt: | tel. +48 71 348 45 98 www.stchristophori.eu |
KoÅ›cióÅ‚ Å›w. Krzysztofa
KoÅ›cióÅ‚ Å›w. Krzysztofa mieÅ›ci siÄ™ u zbiegu ulic Kazimierza Wielkiego i Wierzbowej – Plac Å›w. Krzysztofa 1, jest to maÅ‚y, kameralny KoÅ›cióÅ‚.
KoÅ›cióÅ‚ Å›w. Krzysztofa
Pierwotnie na jego miejscu znajdowała się kaplica pogrzebowa kościoła św. Marii Magdaleny; patronką kaplicy była św. Maria Egipcjanka. Wzmiankowana była już w 1267 przez księcia Władysława opolskiego, była w owym czasie pod opieką cechu kuśnierzy, mieszkających przy dzisiejszej ulicy Oławskiej i w okolicach.
Na poczÄ…tku XV wieku kaplicÄ™ przebudowano na gotycki koÅ›cióÅ‚. DzieÅ‚o architekta i mistrza kamieniarskiego Henryka z ZÄ…bkowic (Heinricha Frankensteina) byÅ‚o jednonawowÄ… trzyprzÄ™sÅ‚owÄ… ceglanÄ… budowlÄ… na planie prostokÄ…ta 32×16 metrów. Nawa nakryta jest sklepieniem sieciowym, natomiast jednoprzÄ™sÅ‚owe piÄ™cioboczne prezbiterium - krzyżowo-żebrowym. Dwuspadowy stromy dach kryty byÅ‚ dachówkÄ….
KoÅ›cioÅ‚em, tak jak pobliskÄ… BramÄ… OÅ‚awskÄ…, opiekowali siÄ™ wciąż kuÅ›nierze; byÅ‚ on też co najmniej od 1416, kiedy wygÅ‚aszano w nim polskie kazania, oÅ›rodkiem skupiajÄ…cym mieszkajÄ…cych we WrocÅ‚awiu Polaków. W poÅ‚owie XV wieku koÅ›cióÅ‚ zmieniÅ‚ patrona na Å›w. Krzysztofa, dziÄ™ki czemu uzyskaÅ‚ znaczne korzyÅ›ci, potwierdzone przez papieża. W 1461 dobudowano do koÅ›cioÅ‚a kwadratowÄ… wieżę zwieÅ„czonÄ… heÅ‚mem w ksztaÅ‚cie ostrosÅ‚upa z oÅ‚owianej blachy. W 1539 roku koÅ›cióÅ‚ otrzymaÅ‚ zegar, w 1575 zmieniona zostaÅ‚a konstrukcja wieży i heÅ‚mu na renesansowy, a w 1602 dobudowano zakrystiÄ™.
Od poczÄ…tku XVI wieku zaczęły znacznie rosnąć we WrocÅ‚awiu wpÅ‚ywy reformacji. KoÅ›cióÅ‚ peÅ‚niÅ‚ wówczas funkcjÄ™ polskiej szkoÅ‚y luteraÅ„skiej, zgodnie z naukami Lutra, nakazujÄ…cymi umożliwianie wyznawania wiary i pobierania nauki w jÄ™zyku ojczystym. Dzieci uczyÅ‚y siÄ™ tu od 1619 katechizmu i recytacji Biblii po polsku. Kierownikiem tej szkoÅ‚y byÅ‚ MichaÅ‚ Kusz, kaznodzieja, autor wydanego drukiem w 1646 "Przewodnika do jÄ™zyka polskiego". W 2 poÅ‚owie XVIII w. dziaÅ‚aÅ‚ tu ks. PaweÅ‚ Twardy.
Naciski królów pruskich w wieku XVIII i później zmierzaÅ‚y jednak do likwidacji narodowoÅ›ciowej roli koÅ›cioÅ‚a ewangelickiego. W 1809 pruskie Ministerstwo Spraw WewnÄ™trznych domagaÅ‚o siÄ™ od konsystorza przerwania wygÅ‚aszania kazaÅ„ po polsku, czesku i serboÅ‚użycku. Mimo to w koÅ›ciele Å›w. Krzysztofa aż do 1829 odbywaÅ‚y siÄ™ regularne polskie nabożeÅ„stwa, a przez nastÄ™pne dziesiÄ™ciolecia już coraz rzadziej, ale sporadycznie do okoÅ‚o 1888, kiedy to koÅ›cióÅ‚ staÅ‚ siÄ™ siedzibÄ… filiaÅ‚u parafii Å›w. Marii Magdaleny.
KoÅ›cióÅ‚ staÅ‚ poÅ›rodku otoczonej murem dziaÅ‚ki, po usuniÄ™ciu muru nazwano to miejsce placem Å›w. Krzysztofa. W latach 1866-69 zasypano przepÅ‚ywajÄ…cÄ… wzdÅ‚uż póÅ‚nocnej krawÄ™dzi przykoÅ›cielnego placu odnogÄ™ OÅ‚awy, zwanÄ… "CzarnÄ…" lub "MiejskÄ…". Przy skrzyżowaniu ulicy Wierzbowej (Weidenstraße) z OÅ‚awskÄ… (Ohlauer Straße) mieszkaÅ‚ w wolno stojÄ…cym budynku pastor i dzwonnik.
Pod koniec oblężenia WrocÅ‚awia w 1945 ulegÅ‚ znacznym zniszczeniom, szacowanym na 75%. Odbudowywany byÅ‚ w latach 1947-49 i 1957-58 wg projektów Edmunda MaÅ‚achowicza (tego samego, który realizowaÅ‚ odbudowÄ™ pobliskiego Muzeum Architektury i renowacjÄ™ katedry) i Rachwalskiego. W czasie odbudowy wykorzystano elementy architektoniczne z nieczynnych dolnoÅ›lÄ…skich koÅ›cioÅ‚ów ewangelickich: manierystyczny tryptyk z MasÅ‚owa, neogotyckie Å‚awki, ambonÄ™, kamiennÄ… chrzcielnicÄ™ i organy firmy Schlag & Söhne z 1909 ze SÅ‚upca koÅ‚o Nowej Rudy.
W 1958 koÅ›cióÅ‚ przekazano na potrzeby religijne wrocÅ‚awskiej ewangelickiej mniejszoÅ›ci niemieckiej, ale bez tworzenia w nim osobnej parafii. W roku 1966 wyremontowano elewacjÄ™, a w latach 1969-1970 zrekonstruowano barokowo-klasycystyczny heÅ‚m wieży.
W latach 70. zburzono przylegÅ‚Ä… zabudowÄ™ w ciÄ…gu dawnej wewnÄ™trznej fosy, aby stworzyć miejsce dla Trasy W-Z. OdtÄ…d koÅ›cióÅ‚ stoi w nienaturalnym otoczeniu, na skraju trasy szybkiego ruchu, przy rampach tunelu.
W 1993 utworzona zostaÅ‚a dolnoÅ›lÄ…ska niemieckojÄ™zyczna parafia ewangelicka Å›w. Krzysztofa, obejmujÄ…ca - prócz wrocÅ‚awskiego - zbory z Bielawy, Gromadki, Jeleniej Góry, Legnicy, Lubania, Åšwidnicy i WaÅ‚brzycha.
We wrocÅ‚awskim koÅ›ciele nabożeÅ„stwa w jÄ™zyku niemieckim odbywajÄ… siÄ™ co niedzielÄ™ o godzinie 10°°. W tym samym koÅ›ciele odbywajÄ… siÄ™ także co tydzieÅ„ nabożeÅ„stwa ewangelicko-reformowane po koreaÅ„sku o 13., a także raz w miesiÄ…cu nabożeÅ„stwa ewangelicko-reformowane w jÄ™zyku polskim.
wikipedia.pl