Muzeum Architektury

Muzeum Architektury

Jedyne w Polsce Muzeum Architektury mieści się w pobernardyńskim zespole klasztornym z XV wieku, który składa się z kościoła św. Bernardyna ze Sienny i czworoboku klasztornego wokół wirydarza. Jako jedna z nielicznych zachowanych budowli średniowiecznych tego typu na Śląsku, należy do najcenniejszych zabytków Wrocławia.
Na szczególną uwagę zasługuje wirydarz, który - widoczny z wnętrz muzeum - przyciąga zwiedzających swoim niepowtarzalnym urokiem.

Muzeum jest członkiem-założycielem Światowej Konfederacji Muzeów Architektury (ICAM). Muzeum spełnia ważną rolę jako instytucja kulturalna, w której odbywają się - poza wystawami - festiwale, koncerty, przedstawienia teatralne, promocje najnowszych technologii związanych z architekturą.

Czynne:
poniedziałek - nieczynne
wtorek - 11-17
środa - 10-16
czwartek - 12-19
piątek, sobota i niedziela - 11-17

Ekspozycje stałe Muzeum Architektury:

Architektoniczne rzemiosło artystyczne od XII do XX wieku

Architektura to nie tylko zewnętrzna bryła budowli i ograniczona przez nią wewnętrzna przestrzeń. To również detale, elementy wystroju elewacji i trwałego wyposażenia wnętrz, które nadają budowlom charakter stylowy. Te właśnie dzieła szeroko rozumianego architektonicznego rzemiosła artystycznego są przedmiotem niniejszej wystawy.
Prezentowane tu eksponaty świadczą o talencie dawnych artystów, rzemieślników oraz projektantów przemysłowych.
Na wystawie można obejrzeć wytwory szklarstwa i witrażownictwa, kaflarstwa i sztukatorstwa, rzemiosł kowalskich i ślusarskich, odlewnictwa, wyroby stolarskie i kamieniarskie, a także drewniane stropy i malarstwo plafonowe.
Chronologiczny układ eksponatów pozwala prześledzić różnorodność form i przemiany stylowe zachodzące przez wieki, od wczesnego średniowiecza aż do 1 połowy XX w. Obiekty pochodzą nie tylko z terenu Śląska, ale także z innych regionów Polski i Europy. Trzon wystawy stanowią zbiory Muzeum Architektury, wzbogacone o eksponaty z wrocławskich muzeów - Narodowego i Archeologicznego oraz z Katedry Archeologii UWr.

Na wystawie prześledzić można rozwój techniki zdobienia okien od najstarszego witraża z około 1190 roku, poprzez witraże gotyckie, nowożytne witraże gabinetowe, historyzujące z XIX w., aż po dwudziestowieczne witraże secesyjne i w stylu art deco.

Kolekcja kafli i pieców to swoiste spotkanie z historią tego ważnego dla ogniska domowego urządzenia. Wystawa ukazuje rozwój kaflarstwa od średniowiecznych kafli garnkowych i miskowych po wytwarzane przemysłowo kafle z XIX i XX w. Prezentowane są też kompletne piece od 2 poł. XVIII do XX w., zarówno ceramiczne jak i odlewane z żeliwa.

Kolekcja wyrobów kowalstwa i ślusarstwa

W tej grupie zabytków najciekawsze są renesansowe i barokowe zamki, kute kraty i zawiasy oraz niezwykle różnorodne klamki, szyldy drzwiowe i drzwiczki piecowe, pochodzące z XIX i początku XX w.

Kolekcja płytek ceramicznych

Zbiór obejmuje płytki ścienne i podłogowe od późnego antyku do początku XX w. Najcenniejszy zespół stanowi kolekcja fajansowych holenderskich płytek ściennych z epoki nowożytnej, zdobionych m. in. motywami kwiatowymi, scenami religijnymi i rodzajowymi.

Wystawa pokazuje także fragmenty malowanych stropów drewnianych od XVI do XVIII w., manierystyczne sztukaterie sklepienne oraz malowidła plafonowe z XVIII w.

Sala Romańska

Sala Romańska mieści się w południowym skrzydle dawnego klasztoru benedyktynów, w miejscu, gdzie pierwotnie znajdował się refektarz.
Prezentowane są w niej kamienne detale śląskiej architektury XII i 1 połowy XIII w. Pochodzą one w większości z nieistniejących już budowli, m.in. z dwóch wrocławskich klasztorów - benedyktyńskiego na Ołbinie i augustiańskiego na Wyspie Piaskowej oraz z innych świątyń z terenu Śląska - z kaplicy zamkowej w Legnicy i kościoła parafialnego w Nowym Kościele. Stanowią one świadectwo świetności Śląskiej architektury epoki romańskiej.

Opactwo Benedyktynów na Ołbinie

Spośród zgromadzonych eksponatów na pierwszy plan wysuwają się detale architektoniczne z opactwa benedyktynów p.w. NMP i św. Wincentego na Ołbinie we Wrocławiu, wzniesionego w 2 ćwierci XII w. z fundacji możnowładcy Piotra Włosta. Klasztor ołbiński, rozebrany w 1529 r. na polecenie ówczesnej Rady Miejskiej Wrocławia znany jest dziś głównie z dawnych opisów, rysunków i grafik oraz badań archeologicznych. Ocalałe detale, w tym pokazane na wystawie fragmenty portali (tympanon, archiwolta, rzeźba lwa), należą do najcenniejszych zabytków rzeźby romańskiej w Polsce.

Tympanon Jaksy

Najcenniejszym eksponatem na wystawie jest tympanon Jaksy z kościoła p.w. św. Michała, należącego do opactwa benedyktynów na Ołbinie.
Zabytek ten, pochodzący z lat ok. 1160-1163, jest najstarszym zachowanym w Polsce tympanonem fundacyjnym. Jego tematyka nawiązuje do popularnej zwłaszcza w kręgach benedyktyńskich symboliki portalu kościelnego, odczytywanego jako Porta Coeli (Brama Niebios). Przedstawia Chrystusa Tronującego w mandorli. Po bokach Zbawiciela wyobrażono fundatorów: Jaksę z żoną Agatą i księcia Bolesława Kędzierzawego z synem Leszkiem.

Opactwo kanoników regularnych św. Augustyna p.w. NMP na Piasku

Z fundacji Piotra Włosta i jego żony Marii wzniesiono we Wroławiu także klasztor kanoników regularnych p.w. NMP.
Do grupy obiektów pochodzących z kościoła NMP należą: rzadko spotykana na Śląsku baza zdwojona, zbliżona do tych pochodzących z klasztorów saksońskich, półkapitel kostkowy i fragment bazy przyściennej. Wszystkie te detale wykonano z granitu sobótczańskiego.

Trzynastowieczna rzeźba architektoniczna

Trzynastowieczna romańska rzeźba architektoniczna reprezentowana jest na wystawie poprzez fragmenty baz z kaplicy zamkowej we Wrocławiu i kościoła cysterek w Trzebnicy oraz portal i głowice z kościoła parafialnego w Nowym Kościele. Najciekawszym eksponatem z tego okresu jest zwornik wiszący ze smokami, pochodzący z kaplicy zamkowej w Legnicy (ok. 1220-1230).

ARTYKUŁY ZWIĄZANE Z: Muzeum Architektury