Muzeum Poczty i Telekomunikacji
ul. Z. Krasińskiego 1, 50-954 Wrocław
| Nazwa: | Muzeum Poczty i Telekomunikacji |
| Adres: | ul. Z. Krasińskiego 1, 50-954 Wrocław
|
| Kontakt: | tel. +48 71 346 95 82 | www.muzeum.wroclaw.pl |
Muzeum Poczty i Telekomunikacji
Dział pocztowy
w niej m.in. szyldy i skrzynki pocztowe, wagi listowe, przybory do pisania, kaÅ‚amarze, kasetki na znaczki pocztowe, kufry, sekretarzyki podróżne itp. WÅ›ród zabytków tej grupy można wyróżnić: zegar dyliżansowy w srebrnej kopercie i skórzanym etui z 1. ćw. XVIII w., podróżny mosiężny piórnik z kaÅ‚amarzem z XVIII w., fragmenty kamiennego sÅ‚upa dystansowego poczty saskiej ustawionego w Zgorzelcu w 1725 r., szyld stacji pocztowej w SÅ‚onimiu z czasów panowania ostatniego króla polskiego StanisÅ‚awa Augusta Poniatowskiego oraz pierwszÄ… polskÄ… automatycznÄ… skrzynkÄ™ pocztowÄ… tzw. SyrenÄ™ z ok. 1924 r.Konne pojazdy pocztowe to przede wszystkim dwa oryginalne dyliżanse z koÅ„ca XIX w. do przewozu 9 i 23 pasażerów oraz furgon pocztowy z 1925 r., wzbudzajÄ…ce żywe zainteresowanie u osób zwiedzajÄ…cych Muzeum.Mundury pocztowe z XIX–XXI w. i zwiÄ…zane z nimi akcesoria, jak np. emblematy pocztowe, trÄ…bki pocztylioÅ„skie czy torby listonoszy, stanowiÄ… nastÄ™pnÄ… grupÄ™ muzealiów. Należą do niej m.in.: frak urzÄ™dnika pocztowego Królestwa Polskiego z ok.1816 r., nakrycia gÅ‚owy pruskich, austriackich i rosyjskich pocztylionów z XIX w. oraz pierwszy w niepodlegÅ‚ej Polsce mundur pocztowy z 1923 r. Sztandary tworzÄ… kolekcjÄ™ 66 chorÄ…gwi kóÅ‚ miejscowych zwiÄ…zków zawodowych pracowników polskiej poczty, telegrafów i telefonów z lat 1919–1996.PrzedstawiajÄ… one, obok godÅ‚a paÅ„stwowego i motywów religijnych, symbole pocztowo-telekomunikacyjne. Przedwojenne sztandary uniknęły zniszczenia w czasie II wojny Å›wiatowej dziÄ™ki staraniom wielu osób, które ukrywaÅ‚y je, narażajÄ…c siÄ™ na represje ze strony okupanta. Najstarszymi zabytkami tej grupy sÄ…: sztandar Towarzystwa Pocztowców w Tczewie z 1919 r. oraz sztandar ZwiÄ…zku Pracowników Poczty, Telegrafu i Telefonu w Krakowie z 1920 r. Ikonografia w Dziale Pocztowym jest reprezentowana przez malarstwo, grafikÄ™ i ekslibrisy o tematyce pocztowej, telekomunikacyjnej i filatelistycznej.
Ważnym źródÅ‚em historycznym o dużej wartoÅ›ci poznawczej sÄ… drzeworyty zamieszczane jako ilustracje w XIX-wiecznych czasopismach.PrzedstawiajÄ… one sceny rodzajowe zwiÄ…zane z pisaniem i przesyÅ‚aniem listów, podróżowaniem dyliżansem oraz porozumiewaniem siÄ™ za pomocÄ… nowo wynalezionego telegrafu i telefonu.
SpoÅ›ród rozmaitych eksponatów ikonograficznych na wyróżnienie zasÅ‚ugujÄ…: obraz olejny Hansa Tägera Poczta wozowa w JagniÄ…tkowie z 1890 r., drzeworyt Edwarda Gorazdowskiego wg rysunku Alfreda Wierusz-Kowalskiego Stacja pocztowa na prowincji z 1875 r., projekty polskich mundurów pocztowych z 1919 r., a także ekslibris Juliana Bohdanowicza, wykonany przez Konstantego SopoćkÄ™ w 1934 r.Medale, plakiety oraz odznaki polskie i zagraniczne, wydawane z okazji filatelistycznych, jak również pocztowych wystaw i rocznic jubileuszowych, stanowiÄ… dość jednolitÄ… grupÄ™ muzealiów. Warte uwagi sÄ… zwÅ‚aszcza prace wybitnych artystów medalierów, m.in. BronisÅ‚awa Chromego, Edwarda Gorola, Zbigniewa Stasika, Józefa StasiÅ„skiego, StanisÅ‚awy WÄ…tróbskiej.
Najstarszy medal filatelistyczny w zbiorach Muzeum pochodzi ze Wszechpolskiej Wystawy Filatelistycznej w Warszawie w 1928 r.
Dział filatelistyczny
Dział filatelistyczny składa się z czterech sekcji:
- sekcji polskich znaków pocztowych
- sekcji dokumentacji graficznej polskich znaków pocztowych
- sekcji znaczków zagranicznych
- sekcji pieczęci i stempli pocztowych
Sekcja polskich znaków pocztowych.
Sekcja polskich znaków pocztowych gromadzi znaczki pocztowe poczÄ…wszy od pierwszego polskiego znaczka z 1860 r. tzw. „Polski 1” po wspóÅ‚czesne znajdujÄ…ce siÄ™ w obiegu pocztowym.
Znaczki gromadzone sÄ… w formie pojedynczych egzemplarzy tworzÄ…cych zbiory lub peÅ‚nych arkuszy sprzedażnych, arkusików czy bloków. Tym, co wyróżnia kolekcjÄ™ muzealnÄ… i stanowi o jej wyjÄ…tkowoÅ›ci to materiaÅ‚ filatelistyczny dokumentujÄ…cy poszczególne etapy produkcji znaczków: akcept (arkusz znaczków z odrÄ™cznÄ… adnotacjÄ… urzÄ™dnika dopuszczajÄ…cy go pod wzglÄ™dem merytorycznym i kolorystycznym do druku, wystÄ™pujÄ…cy tylko w jednym egzemplarzu), arkusze lub znaczki bÄ™dÄ…ce próbami kolorów, odbitki matrycowe z poszczególnych faz rytów w przypadku, gdy znaczek zostaÅ‚ wydany szlachetnÄ… technikÄ… stalorytu.
OdrÄ™bnÄ… grupÄ™ stanowiÄ… sekretniki, koperty i kartki z nadrukowanym znaczkiem opÅ‚aty pocztowej oraz koperty Pierwszego Dnia Obiegu ( FDC – First Day Cover ) wydawane w dniu uka-zania siÄ™ danej emisji.
Znaczki zbierane sÄ… także ze wzglÄ™du na ich bÅ‚Ä™dy i usterki powstaÅ‚e w procesie produkcji. Do najczęściej wystÄ™pujÄ…cych należą: bÅ‚Ä™dy barwy, tekstu - w tym nadruk omyÅ‚kowy lub wadliwy, podwójnie wykonany, przesuniÄ™ty lub odwrócony czy odwrotnie wydrukowany rysunek. Najbardziej znanym znaczkiem z tego typu bÅ‚Ä™dem jest „odwrotka bokserów” - znaczek z odwróconÄ… ilustracjÄ… przedstawiajÄ…cÄ… bokserów w emisji z 1956 r. z okazji Igrzysk Olimpijskich w Melbourne.
Dział telekomunikacyjny
DziaÅ‚ telekomunikacyjny gromadzi eksponaty, które stanowiÄ… Å›wiadectwo postÄ™pu w meto-dach przekazywania wiadomoÅ›ci na odlegÅ‚ość za poÅ›rednictwem sygnaÅ‚ów gÅ‚ównie elektrycznych. TworzÄ… one bogaty zbiór urzÄ…dzeÅ„ telegraficznych, telefonicznych, radiofonicznych i telewizyjnych wyprodukowanych w ostatnim ćwierćwieczu 19. stulecia i w XX wieku. Najliczniejszy jest zbiór aparatów telefonicznych, skÅ‚adajÄ…cy siÄ™ z modeli wykonanych przede wszystkim w szwedzkich, niemieckich i polskich wytwórniach urzÄ…dzeÅ„ teletechnicznych. Do najcenniejszych należą najstarsze w zbiorze telefony: amerykaÅ„ski Å›cienny typu Bella, jeden z pierwszych zainstalowanych Warszawie w 1881 r., rosyjski biurkowy marki Ericsson z 1898 r. i polskiej konstrukcji aparat biurkowy z okoÅ‚o 1928 r.
Przechowywane w muzeum urzÄ…dzenia telegraficzne w wiÄ™kszoÅ›ci pochodzÄ… z pierwszej poÅ‚owy XX w. Do najstarszych zaliczajÄ… siÄ™ miÄ™dzy innymi rÄ™czna dziurkarka produkcji duÅ„skiej do telegrafu Wheatstona wynalezionego 1875 r., telegraf Hughesa firmy Simens-Halske z Berlina i rosyjski aparat Morse’a z 1914 r.
SprzÄ™t radiofoniczny i telewizyjny znajdujÄ…cy siÄ™ w zasobie dziaÅ‚u byÅ‚ eksploatowany w Pol-sce gÅ‚ównie w latach 1930-1959. SkÅ‚ada siÄ™ on miÄ™dzy innymi ze wzmacniaczy radiowÄ™zÅ‚owych, stojaków central radiofonii noÅ›nej, zespoÅ‚ów sterujÄ…cych, mikrofonów, a przede wszystkim odbiorników radiowych i telewizyjnych. Godna uwagi jest liczna grupa radioodbiorników, wÅ›ród których szczególnie interesujÄ…ce sÄ… przedwojenne aparaty: bateryjny wykonany w polskich zakÅ‚adach Phillipsa okoÅ‚o 1930 r.; sieciowy - w wileÅ„skiej firmie Elektrit okoÅ‚o 1929 r., jak również odbiorniki detektorowe z lat 30. zwane detefonami.
Ważnym eksponatem jest pulpit sterowniczy radiostacji Warszawa II, która odegraÅ‚a ogromnÄ… rolÄ™ podczas obrony oblężonej Warszawy we wrzeÅ›niu 1939 r.
WÅ›ród eksponatów wyróżnia siÄ™ również prototyp telewizora z 1947 r., opracowany w PaÅ„stwowym Instytucie Telekomunikacyjnym w Warszawie.
Wystawy Stałe:
Historia Poczty Polskiej
Wystawa ukazuje rozwój urzÄ…dzeÅ„ pocztowych na ziemiach polskich od utworzenia w 1558 r. Poczty Polskiej do reaktywowania paÅ„stwowego przedsiÄ™biorstwa „Polska Poczta, Telegraf i Telefon” po II wojnie Å›wiatowej. Szczególnie bogato zostaÅ‚a udokumentowana poczta XIX wieku.
Na wystawie można zobaczyć mundury pocztowe od XVI do XX w., trÄ…bki i zegarki pocztylioÅ„skie, zegar dyliżansowy, listy i wagi listowe, piórniki i kaÅ‚amarze podróżne, a ponadto inne liczne eksponaty oraz archiwalia, w tym dokumenty Å›wiadczÄ…ce o udziale pocztowców w powstaniu listopadowym i styczniowym. Malowniczy obraz życia dawnej poczty przedstawiajÄ… ryciny i oleje ze scenami rodzajowymi zwiÄ…zanymi z przesyÅ‚aniem listów i podróżowaniem.
Szyldy i skrzynki pocztowe
Na wystawie sÄ… prezentowane polskie i zagraniczne szyldy i skrzynki pocztowe od 2. pol. XVIII w. do koÅ„ca XX w. WÅ›ród nich jest najstarszy zachowany polski szyld pocztowy pochodzÄ…cy ze stacji przeprzegowej w SÅ‚onimiu z czasów panowania króla StanisÅ‚awa Augusta Poniatowskiego. W ekspozycji znajduÄ… siÄ™ również szyldy i skrzynki z zaboru rosyjskiego, pruskiego i austriackiego oraz z miÄ™dzywojnia, w tym rosyjska skrzynka przemalowana na polskÄ… w 1918 r., a także pierwsza automatyczna polska skrzynka na listy Syrena z 1924 r. Szczególne miejsce zajmujÄ… skrzynki pocztowe z powstania warszawskiego.
Polskie znaczki pocztowe
Ekspozycja stanowi przeglÄ…d polskich znaczków pocztowych. Zbudowana w ukÅ‚adzie chronologicznym jest systematycznie powiÄ™kszana o aktualne emisje Poczty Polskiej. Otwiera jÄ… pierwszy polski znaczek pocztowy, tzw. „Polska 1”, wydany w 1860 r. przez autonomiczne wÅ‚adze Królestwa Polskiego. NastÄ™pne emisje to polskie znaczki pocztowe, które weszÅ‚y do użytku w niepodlegÅ‚ej Polsce 27 stycznia 1919 r. i za wyjÄ…tkiem okresu II wojny Å›wiatowej sÄ… wydawane do dzisiaj. Drukowane różnymi technikami, na papierze lub jedwabiu, swojÄ… tematykÄ… propagujÄ… wiedzÄ™ z różnych dziedzin życia czÅ‚owieka.
Konne pojazdy pocztowe
W ekspozycji, obok akcesoriów zwiÄ…zanych z dawnymi Å›rodkami transportu pocztowego, można zobaczyć dwa konne pojazdy pocztowe: dwukabinowy dyliżans z XIX w., mieszczacy 23 pasażerów i dwie osoby obsÅ‚ugi oraz furgon do przewożenia listów i paczek z 1925 r. WystawÄ™ wzbogaca angielska litografia przedstawiajÄ…ca scenÄ™ zwiÄ…zanÄ… z podróżowaniem dyliżansem i pocztowÄ… mapÄ™ komunikacyjnÄ… Europy z 1856 r.
Telegraf i telefon
WystawÄ™ otwiera model telegrafu optycznego zainstalowanego w 1830 r. na linii Warszawa – Modlin. RozwiniÄ™ciem ekspozycji jest zbiór urzÄ…dzeÅ„ teletechnicznych, gÅ‚ównie aparatów telegraficznych i telefonicznych. Obok telegrafów Morse’a, Hughesa, Baudota i Wheatstona, wynalezionych w XIX w., sÄ… także dalekopisy wprowadzone do użytku w koncu XX w.
W kolekcji telefonów zwracajÄ… uwagÄ™ Å›cienne i biurkowe telefony z rozdzielonym mikrofonem i sÅ‚uchawkÄ… produkcji szwedzkiej i amerykaÅ„skiej z przeÅ‚omu XIX i XX w., np. telefon biurkowy Ericssona produkcji rosyjskiej z 1898 r. oraz aparat telefoniczny polskiej konstrukcji z 1928 r.
Radio i telewizja
Wystawa stanowi przeglÄ…d zgromadzonych w Muzeum aparatów radiowych i telewizyjnych używanych w Polsce od 1929 r. WÅ›ród nich wyróżnia siÄ™ prototyp telewizora z 1947 r. oraz polskie radioodbiorniki detektorowe, tzw. detefony produkowane w latach 1930 – 1931, a także pierwsze po wojnie radia polskiej konstrukcji typu „Pionier” z 1948 r.
Godziny Otwarcia
codziennie: 10 - 15
Åšroda: 10 - 17
Niedziela: 11 - 16
We wtorki muzeum jest nieczynne
Ceny biletów
normalny: 7zł
ulgowy: 6zł
wycieczkowy (powyżej 10 osób) 4zÅ‚
W niedziele wstęp jest bezpłatny
fotografie: Ewa Pater
| 11:05 | 28.12-31.12 | Art | Historia Poczty Polskiej | wysta... |
| 11:05 | 28.12-31.12 | Art | Konne pojazdy pocztowe | wystawa... |
| 11:05 | 28.12-31.12 | Art | Polskie znaczki pocztowe | wysta... |
| 11:05 | 28.12-31.12 | Art | Szyldy i skrzynki pocztowe | wys... |
| 11:05 | 28.12-31.12 | Art | Telegraf i telefon Radio i telew... |