Podglądania | "Istnienie" reż. Marcin Koszałka

Podglądania | "Istnienie" reż. Marcin Koszałka

reż. Marcin Koszałka 68‘

Fabularyzowany dokument "Istnienie" zapowiadany był jako skandal, jeszcze większy niż debiut Koszałki "Takiego pięknego syna urodziłam", poświęcony własnej matce. Tym razem reżyser postanowił sfilmować umieranie i śmierć znanego krakowskiego aktora Jerzego Nowaka, który swoje ciało przeznaczył na preparat naukowy dla studentów medycyny. Sam Koszałka przyznaje, że w trakcie realizacji dojrzewał etycznie, w konsekwencji zamiast skandalu mamy przejmujący obraz o przemijaniu i samotności. Akt umierania przedstawiony został jako wielka tajemnica, z poszanowaniem intymności człowieka. Zresztą Koszałka - znakomity operator, autor zdjęć do "Kochanków z Marony" i "Pręg" - tę śmierć estetyzuje (wyrafinowane kadry i muzyka Zygmunta Koniecznego). Jerzy Nowak, wielki aktor epizodu, postanowił na koniec życia zagrać rolę główną. Nie zna daty swojej śmierci, i dobrze, bo - jak twierdzi za filozofem - życie stałoby się wówczas nie do zniesienia. Zastanawia się - dość naiwnie - nad istotą piekła i nieba. A widz obserwuje jego przygotowania. Oto wizyta u adwokata, żeby fachowo napisać oświadczenie o przekazaniu ciała do badań naukowych. Ciało ludzkie nie może być przedmiotem obrotu, a zmiana statusu oznacza, że to nie będzie już jego ciało, ale przedmiot. Przemiana ciała w preparat pozwala mówić, że przestaje istnieć człowiek, a pogrzeb ma charakter symboliczny. Nowak przeżywający renesans wiary podchodzi do śmierci i do swojego ciała bez sentymentów. Nic go nie obchodzi, co się z nim stanie po śmierci.