Wyspa Piaskowa | Przystań Piaskowa
Centrum miasta
| Nazwa: | Wyspa Piaskowa | Przystań Piaskowa |
| Adres: | Centrum miasta |
Wyspa Piaskowa | Przystań Piaskowa
Wyspa Piasek we WrocÅ‚awiu - jedna z odrzaÅ„skich wysp w obrÄ™bie historycznego starego miasta. Z lewym brzegiem Odry i Starym Miastem poÅ‚Ä…czona jest Mostem Piaskowym, z Ostrowem Tumskim - Mostem Tumskim, a z prawym brzegiem i z WyspÄ… MÅ‚yÅ„skÄ… - Mostami MÅ‚yÅ„skimi. Oprócz tego z Wyspy Piasek na WyspÄ™ SÅ‚odowÄ… biegnie przez KÅ‚adkÄ™ PiaskowÄ… trakt spacerowy. PoÅ‚udniowo-zachodni skrawek wyspy jest odciÄ™ty od niej kanaÅ‚em ze ÅšluzÄ… PiaskowÄ….
Nazwa wyspy (niem. Sandinsel, Å‚ac. Insula Arena) wywodzi siÄ™ od znajdujÄ…cego siÄ™ na niej koÅ›cioÅ‚a NajÅ›wiÄ™tszej Marii Panny na Piasku: Å‚aciÅ„skie wezwanie koÅ›cioÅ‚a brzmi bowiem Sancta Maria in Arena i pochodzi od rzymskiego koÅ›cioÅ‚a Å›w. Marii zbudowanego w miejscu dawnego cyrku. W czasach rzymskich cyrk wysypany byÅ‚ piaskiem, który po Å‚acinie nazywa siÄ™ wÅ‚aÅ›nie (h)arena. Do czasów wyburzenia na rozkaz Napoleona wrocÅ‚awskich fortyfikacji w XIX wieku Wyspa Piasek znajdowaÅ‚a siÄ™ bezpoÅ›rednio przed BramÄ… PiaskowÄ…, póÅ‚nocnym wjazdem do miasta. Już we wczesnym Å›redniowieczu przebiegaÅ‚ przez wyspÄ™ gÅ‚ówny trakt w kierunku póÅ‚noc-poÅ‚udnie. Przed kasatÄ… zakonów w 1810 caÅ‚a wyspa stanowiÅ‚a wÅ‚asność koÅ›cielnÄ… i dopiero po tym roku zostaÅ‚a wÅ‚Ä…czona pod miejskÄ… jurysdykcjÄ™.
Wyspa ma powierzchniÄ™ okoÅ‚o piÄ™ciu hektarów. Przebiega przez niÄ… jedna ulica (z póÅ‚nocy na poÅ‚udnie) - ul. Å›w. Jadwigi; oprócz niej w stronÄ™ Ostrowa Tumskiego biegnie uliczka NajÅ›w. Marii Panny; pozostaÅ‚e ulice sÄ… Å›lepe. Oprócz wspomnianego już koÅ›cioÅ‚a NMP znajduje siÄ™ tu jeden z gmachów Biblioteki Uniwersyteckiej (dawny klasztor augustianów), dawny gotycki koÅ›cióÅ‚ Å›w. Anny, po 1810 przebudowany najpierw na szpital, obecnie budynek mieszkalny, barokowa cerkiew prawosÅ‚awna Å›w. Cyryla i Metodego (do tego budynku przeniesiono w 1810 koÅ›cióÅ‚ pod wezwaniem Å›w. Anny ze wymienionego tu wczeÅ›niej budynku gotyckiego) i kilka innych zabudowaÅ„, w tym mÅ‚yn wodny Maria (nad odnogÄ… oddzielajÄ…cÄ… jÄ… od Wyspy MÅ‚yÅ„skiej). NiegdyÅ› wyspa byÅ‚a gÄ™sto zabudowana, znajdowaÅ‚ siÄ™ na niej (na skrzyżowaniu ul. Å›w. Jadwigi i Wodnej) klasycystyczny dom wÅ‚asny Carla Gottharda Langhansa oraz liczne zabudowania w konstrukcji sÅ‚upowo-ryglowej, zostaÅ‚y one zniszczone w ostatnich miesiÄ…cach II wojny Å›wiatowej.
W 2005 odsÅ‚oniÄ™to przy bulwarze Stefana WyszyÅ„skiego (na skwerze po póÅ‚nocnej stronie koÅ›cioÅ‚a NMP) pomnik kardynaÅ‚a Kominka ze sÅ‚ynnym cytatem z OrÄ™dzia do biskupów niemieckich. Pomnik stanÄ…Å‚ w 40. rocznicÄ™ jego opublikowania.