”1000 lat Wrocławia” w Pałacu Królewskim
sobota 18 kwietnia 2009
W ten weekend wszyscy miłośnicy sztuki, historii, a przede wszystkim miłośnicy Wrocławia, powinni pojawić się na otwarciu muzeum historycznego w Pałacu Królewskim i obejrzeć wystawę pt.”1000 lat Wrocławia”. Jest ona swoistą „wizualizacją” losów miasta i tych wszystkich, którzy z Wrocławiem związali swoje życie.
Po salach muzeum przechodzi się w porządku chronologicznym, krok po kroku odkrywając historię. Wędrówka rozpoczyna się w wieku X, kiedy to książę Wratysław, 
panujący w latach 914-921, założył na Ostrowie Tumskim gród o nazwie Wrotizlav (Wratislavia). W klimat tamtych czasów wprowadzają eksponaty, wśród których znajdują się wizerunki Piastów wrocławskich, ikonografia wydarzeń politycznych, obiekty kultury materialnej oraz romańskie i gotyckie detale architektoniczne. Znalazły się tu również dokumenty wystawione przez Henryka III Białego i Henryka IV Probusa oraz legendy średniowieczne.
Kolejnym etapem podróży do przeszłości Wrocławia jest miasto za czasów panowania Luksemburgów. W tej części przede wszystkim zaprezentowano eksponaty związane z życiem religijnym wrocławian. Jest to między innymi tryptyk świętych Łazarza, Marii Magdaleny i Marty, księgi liturgiczne, dzieła rzemiosła artystycznego i kamienne rzeźby.
W 1526 roku Wrocław znalazł się pod rządami Habsburgów. W symbolicznie odtworzonej w ramach wystawy przestrzeni zaprezentowane zostały obiekty związane z historią Rady Miejskiej. Wystawiono tutaj graficzne wizerunki autorstwa Philippa Kiliana wg Georga Scholza oraz pamiątki po rodzinie Königsdorffów. Na ekspozycji znajdują się też dzieła rzemiosła artystycznego oraz zabytki kultury materialnej. W części przedstawiającej kontrreformację w latach 1648-1741 przypomniany jest początek Uniwersytetu Wrocławskiego, założonego przez cesarza Leopolda I w 1702 roku i nazywanego początkowo Akademią Leopoldyńską. Wystawione tu są między innymi sztandary i berła uniwersytetu.
Kolejne pomieszczenia Pałacu zrobią wrażenie na każdym. Można w nich podziwiać umeblowanie i wyposażenie królewskich pokoi, pamiątkowe medale oraz edykty królewskie. Wnętrza pokoi zostały zrekonstruowane na wzór komnat za czasów królestwa Hohenzollernów. W części wystawy, przedstawiającej czasy reform pruskich znalazły się pamiątki po najważniejszych przedstawicielach elity przemysłowej, naukowej i kulturalnej 
oraz ikonografia siedzib wrocławskich mieszczan. Wyeksponowano tutaj też druki ulotne i statuty pierwszych partii politycznych Wrocławia, oraz fotografie ukazujące ówczesny wygląd wrocławskich placów i ulic. Powstał też specjalny salon Karla von Holteia, który prezentuje życie muzyczne i teatralne Wrocławia w XIX wieku.
Później nadeszły czasy wojenne. Lata te były ciężkim okresem dla ludności Wrocławia i całych Niemiec. Przemysł podporządkowany został wojennym potrzebom. Ograniczanie miejsc pracy spowodowało wzrost bezrobocia i strajków, a to z kolei prowadziło do przestępczości, prostytucji i innych zjawisk patologicznych. II wojna światowa przyniosła nowe znaczenie Wrocławia dla wojennych planów III Rzeszy. Miasto było siedzibą VIII 
Okręgu Wojskowego i Okręgu Lotniczego, posiadało silne zaplecze w postaci koszar, magazynów i lotnisk. Istotną rolę odgrywały zakłady przemysłowe produkujące uzbrojenie i wyposażenie niemieckich sił zbrojnych. Wrocław był miejscem pobytu jeńców wojennych i robotników przymusowych. Wystawa zwraca też uwagę na polską działalność konspiracyjna we Wrocławiu. Ekspozycja w tej części wzbogacona jest o materiał ikonograficzny dotyczący wybitnych postaci, wydarzeń oraz rozwoju urbanistycznego miasta. Można tu też obejrzeć pokazy filmowe opowiadające tę część historii Wrocławia.
Ostatni dział wystawy, ukazuje czasy powojenne Wrocławia. Są to burzliwe czasy przejęcia miasta przez administrację polską. W tym czasie miało miejsce przymusowe wysiedlenie ludności niemieckiej. Równocześnie rozpoczęło się odgruzowanie zniszczonej stolicy Dolnego Śląska. Brutalnie tłumiono każdy przejaw działalności antykomunistycznej. W okresie stalinowskim zniewolenie pogłębiło się jeszcze bardziej, a radzieckie wzorce obowiązywały we wszystkich dziedzinach życia. Kolejne lata PRL-u przebiegały pod znakiem kryzysu ekonomicznego i niedoboru na rynku wielu towarów. Na wystawie zobaczyć można przedmioty codziennego użytku i zdjęcia z manifestacji z tego okresu.
Eksponatów na wystawie „1000 lat Wrocławia” jest ponad 3000 i jest ona przekrojem przez historię Wrocławia od czasów średniowiecza aż do współczesności, przez momenty triumfów i upadków miasta. Zobaczyć można dokumenty, plakaty, sztandary, zdjęcia, zbiory grafiki i malarstwa, meble, posągi, rzeźby. W galerii Pałacu znajdują się obrazy tak znamienitych autorów jak Hans Durer, Lukas Cranach, czy Pablo Picasso. Dodatkowo, podczas zwiedzania z głośników można usłyszeć muzykę adekwatną do epoki prezentowanej w danej sali, co nasila wrażenia i sprawia, że można jeszcze autentyczniej przeżywać historię. Wszystko to wzbogacone jest prezentacjami multimedialnymi i filmami (z których niektóre trwają ok. 50 min). Na obejrzenie wystawy warto przeznaczyć parę godzin, a najlepiej cały dzień. W trakcie, lub po zwiedzaniu zawsze można napić się kawy i zregenerować siły w kawiarni lub odetchnąć świeżym powietrzem w ogrodzie, zrekonstruowanym na wzór barokowy.
tekst: Małgorzata Kwiecień