Zmieniając wyobraźnię, człowiek zmienia egzystencję – tak brzmi motto festiwalu, będące cytatem Zygmunta Baumana, wybitnego polskiego socjologa, filozofa, twórcy koncepcji postmodernizmu. Z ducha jego rozważań pojawią się na VI edycji Festiwalu Dialog Wrocław niecodzienne tematy i niecodzienni twórcy, którzy podejmą dialog ze sobą i z publicznością. Zobaczymy 15 spektakli z dziewięciu krajów, twórców bardzo znanych obok całkowicie nowych. Będzie można uczestniczyć w dyskusjach z artystami. Odbędzie się też debata panelowa, której honorowym gościem będzie prof. Zygmunt Bauman. Ponadto Festiwal urozmaicą koncerty, m.in. Renaty Przemyk.
Festiwal Dialog będzie się w tym roku odbywał po raz szósty. Tym razem hasłem przewodnim, którego autorką jest pomysłodawczyni i dyrektorka Krystyna Meissner, są NIECODZIENNI. Na konferencji prasowej w dniu 2 września definiowano „niecodzienność” wyłącznie pozytywnie.
Nie pokazujemy negatywów niecodzienności – mówiła Krystyna Meissner. - Postanowiliśmy potraktować niecodzienność jako pochwałę indywidualizmu. W czasach, gdy wszystko się standaryzuje, należy zadbać o to, co jest wartością indywidualnego człowieka. Niecodzienni są zatem bohaterowie, którymi się teatr zajął, niecodzienni są także twórcy spektakli, ponieważ wyróżnia ich niepowtarzalny sposób traktowania teatru, odległy od zwykłego rzemiosła.

Tę niecodzienność zauważył także Zygmunt Bauman, który będzie głównym gościem festiwalu i panelu. W swojej najnowszej książce „Kultura w płynnej nowoczesności” twierdzi on, że tolerancja, z którą się spotykamy współcześnie, jest zbyt powierzchowna i kryje się pod nią poczucie wyższości. W ten sposób kultura traci to, co jest dla jej istnienia ogromnie ważne: wrażliwość na niecodzienność. Festiwal jest poniekąd odpowiedzią na hasło „Tolerancja to za mało”. Spektakle VI edycji festiwalu ukazują ową niecodzienność jako źródło niezależności. Przyjęto zasadę, że będą ze sobą prowadziły dialog dwa spektakle - za każdym razem wokół jednego z ośmiu głównych tematów, a mianowicie:
1. O (nie)widzeniu.
Zderzone zostaną ze sobą dwie inscenizacje: Płaszcz Gogola w reż. Paola Giannini, Aline Kuppenheim, w wykonaniu lalkowego Teatro Milagros, (Chile) - miniaturowy teatr dla widzów w każdym wieku oraz „Rosjanie” – pięciogodzinny spektakl na podstawie dramatów A. Czechowa w reż. Holendra Ivo van Hove i wykonaniu Toneelgroep Amsterdam. Artyści w swoich przedstawieniach pytają, w jaki sposób możemy zrozumieć Innego.
2. O (nie)pamięci.
Obejrzymy dwa bardzo różne spektakle: Emma Dante zaprezentuje dwa przedstawienia w dialekcie palermitańskim, zrealizowane na podstawie tekstów jej autorstwa. Także Romeo Castellucci zaprezentuje spektakl własnego autorstwa i we własnej reżyserii – „O twarzy. Wizerunek Syna Boga” (wykonawcy: Associazione Raffaello Sanzio, Włochy). Pomimo różnych estetyk, łączy je temat podejmujący dramat starości i niedołężności.
3. O (nie)mocy.
Spektakl Janusza Opryńskiego, na podstawie „Braci Karamazow” Fiodora Dostojewskiego (wykonawcy: ATM Małe Studio) prowokuje współczesnych do ponownego odkrycia ludzkiej duchowości. Zadaje pytania, gdzie kryje się szansa na przełamanie otaczającej nas niemocy?
4. O nie(nasyceniu).
Przedstawienie „Pożegnania jesieni” Stanisława Ignacego Witkiewicza w reż. Piotra Siekluckiego, w wykonaniu aktorów Wrocławskiego Teatru Współczesnego zestawiono w programie festiwalu z przedstawieniem „Simulacro” w reż. Marco Layera, do tekstu, scenografii, światła i muzyki zespołu Compañia La Resentida (Chile). Ten spektakl jest o tym kim jesteśmy i kim chcemy być, o czym zapomnieliśmy i czego nie chcemy dostrzegać. – powiada jego twórca. Czy nasza nienasycona młodość zostanie kiedyś zaspokojona? – zdaje się pytać reżyser „Pożegnania jesieni”.
5. O (nie)zgodzie.
Pod tym hasłem odnajdziemy kolejne dwa przedstawienia: „Białe małżeństwo” Tadeusza Różewicza w reż. Krystyny Meissner (Teatr Współczesny we Wrocławiu) oraz „Judytę” Friedricha Hebbla w reż. Klemma (Teatr Współczesny w Szczecinie). Bohaterki obu przedstawień nie potrafią odnaleźć się we własnych ciałach oraz utożsamić z funkcjami społecznymi, które im przypisuje kultura i obyczaje. „Białe małżeństwo” wpisuje się ponadto w obchody Roku Tadeusza Różewicza, który 9 października ukończy 90 lat.
6. O (nie)woli.
Spektakl „Przeklęty niech będzie zdrajca swej ojczyzny!” w reż. Olivera Frljicia (Teatr Mladinsko, Słowenia) oraz autorski „20/20” Gianiny Carbunariu, w wykonaniu Yorick Studio (Rumunia) ukazują destrukcyjną siłę dyskursów patriotycznych. Ten dwujęzyczny spektakl nie jest dochodzeniem sedna etnicznego konfliktu, pokazuje tyle prawd, ile jest osobistych historii. Humor, mocne ukazanie nacjonalizmów i uprzedzeń, zabawne sytuacje teatralne sprawiają, że jest to świetny spektakl, który mówi nie tylko o problemach lokalnych, ale i uniwersalnych – napisał o przestawieniu Carbunariu Andrea Tompa.
Czy brak własnej woli jest źródłem niewoli?

7. O (nie)mówieniu.
Pod takim hasłem skrywa się „Hamlet” W. Szekspira w reż. Cezarego Tomaszewskiego, (wykonawcami są aktorzy Wydziału Teatru Tańca w Bytomiu). Przedstawienie dyplomowe, które próbuje zbadać, czy tekst Mistrza ze Stratfordu ciągle jeszcze brzmi współcześnie. Natomiast „Leonce i Lena” wg George Büchnera, w reż. Zoltána Balázsa (Teatr Maladype, Węgry) jest satyryczną komedią polityczną. Obydwa spektakle stawiają pytania, jakie prawo ma sztuka do wypowiadania się w czyimś imieniu.
8. O (nie)przeciętności.
Frank van Laecke i Alain Plater zaprezentują spektakl „Gardenia” na podstawie tekstu
Vanessy van Durme (wykonawcy: les ballets C Dela B, Belgia). Przedstawienie to głęboko penetruje burzliwe losy dziewięciu niezwykłych osób, dziewięciu dojrzałych ludzi, którzy pozornie bez wysiłku nawigują pomiędzy byciem mężczyzną i byciem kobietą. Każdy ma tutaj swoją drogę i swoją własną, poruszającą historię. – jak czytamy w opisie.
Autorzy programu zadają zaś pytanie: Czy kiedyś zdobędziemy się na odwagę ujawnienia naszej nieprzeciętności?.
Spotkania z niecodziennymi twórcami gośćmi specjalnymi.
O każdym ze spektakli będzie można porozmawiać z twórcami w klubie Lewitacja, od 8. Do 15. Października, o godz. 11.00. Obok twórców i prowadzących, w rozmowach uczestniczyć będą goście specjalni.
Koncerty.
Podczas trwania Festiwalu prezentowane będą również koncerty. W klubie Lewitacja, od 8 do 14 października, o godz. 23.00 usłyszymy „Moskwę Pietuszki” w wykonaniu Piotra Siekluckiego, Renatę Przemyk, Voo Voo, Jacka Stefanika. Wstęp wolny. Wystarczy okazać bilet na dowolny spektakl.
Debata panelowa.
Festiwal zakończy debata panelowa w dniu 15 października o godz. 16.00 na scenie Wrocławskiego Teatru Współczesnego. Na pytania postawione w programie festiwalu spróbują odpowiedzieć zaproszeni na tę okazję specjalni goście: Zygmunt Bauman – światowej sławy socjolog, filozof i eseista, Valentina Valentini – włoska teatrolog, wydawca i tłumaczka oraz Henryk Samsonowicz – wybitny historyk, mediewista, profesor Uniwersytetu Warszawskiego.
Międzynarodowy Festiwal Teatralny Dialog Wrocław NIECODZIENNI już za miesiąc!
tekst: Barbara Lekarczyk-Cisek
foto: materiały Wrocławskiego Teatru Współczesnego