Muzeum Sztuki Cmentarnej | Cmentarz żydowski

Za wysokimi murami porośniętymi gęstym bluszczem kryje się jedno z najbardziej tajemniczych miejsc we Wrocławiu. Stary Cmentarz Żydowski, bo o nim mowa, skrywa wiele sekretów!


Muzeum Sztuki Cmentarnej to Stary Cmentarz Żydowski przy ulicy Ślężnej 37/39. Jest jedynym w naszym mieście oryginalnym zespołem rzeźby nagrobnej i małej architektury. Założony został w 1856 roku, jednak najstarsze prezentowane tam żydowskie nagrobki pochodzą z wieków średnich. Cmentarz jest miejscem spoczynku wielu wybitnych przedstawicieli Wrocławia, m.in. Ferdinanda Lassalle’a, Heinricha Graetza, Ferdinanda Cohna, Hermanna Cohna, Leopolda Auerbacha.
Stary Cmentarz Żydowski przy ulicy Ślężnej we Wrocławiu to nie tylko miejsce pochówku do 1945 r. wrocławskiej gminy żydowskiej, ale też na terenie miasta jedyny, oryginalny i niepowtarzalny zespół rzeźby nagrobnej i małej architektury, w którym można wyróżnić pomniki nagrobne (stele, kolumny, obeliski, kamienne pnie drzew, tumby – sarkofagi) oraz budowle nagrobne (kaplice – mauzolea, grobowce w formie portyków, baldachimów,
portali itp.).

Stary Cmentarz Żydowski od 1991 roku udostępniany jest zwiedzającym jako Muzeum Sztuki Cmentarnej.  To jedyna na terenie Wrocławia zachowana nekropolia z przełomu XIX i XX wieku. To również oryginalny i niepowtarzalny zespół rzeźby nagrobnej i małej architektury, harmonijnie współistniejącej z właściwie utrzymaną i starannie pielęgnowaną zielenią.  Wygląd nagrobków i grobowców uległ z biegiem lat stopniowym przemianom – od tradycyjnych, gęsto stawianych macew, aż po odważne w formie i monumentalne, rodzinne pomniki nagrobne. W tych ostatnich widać wpływy architektury niemal wszystkich okresów: od starożytności przez średniowiecze i secesję, aż do modernizmu. Bogata jest także zastosowana symbolika, zarówno świecka, jak i religijna.

Pierwszy pochówek na cmentarzu odbył się w 1856 roku, ostatni w 1942 roku. W tym czasie nekropolia była trzykrotnie powiększana.  W 1975 roku została wpisana do rejestrów zabytków miasta, a od 1988 roku funkcjonuje w randze muzeum. Obecnie powierzchnia cmentarza to prawie 5 ha, na których znajduje się ok. 12 tys. nagrobków.

Stary Cmentarz Żydowski jest jednym z nielicznych zachowanych obecnie zabytków związanych z dziejami Gminy Żydowskiej we Wrocławiu, która z racji swojej pozycji i bogactwa miała ogromny wpływ na gospodarczo – kulturalny rozwój Wrocławia.  Uporządkowany wygląd cmentarza oraz rozmach niektórych nagrobków są m.in. rezultatem haskali –zapoczątkowanego w Niemczech ruchu oświeceniowego domagającego się reform w duchu asymilacji. Na cmentarzu spoczywa wiele wybitnych postaci ówczesnego życia politycznego, naukowego i kulturalnego.

Na Starym Cmentarzu Żydowskim we Wrocławiu znajdują się groby wielu wybitnych obywateli, m.in.:

Ferdinanda Lassalle’a (1825-1864) – wybitnego teoretyka socjalizmu, założyciela pierwszej partii robotniczej w Niemczech,
Heinricha Graetza (1817-1891) – twórcy słynnej szkoły historycznej
Ferdinanda Cohna (1828–1898) – botanika światowej sławy
Hermanna Cohna (1836-1906) – wybitnego okulisty
Leopolda Auerbacha (1828-1897) – biologa i lekarza światowej sławy
Friederike Kempner (1828-1904) – znanej śląskiej poetki
Augusty i Siegfrieda Stein – rodziców Edith Stein, znanej od 1998 r. jak św. Teresa Benedykta od Krzyża


Stary Cmentarz Żydowski | Muzeum Sztuki Cmentarnej
Ślężna 37/39,
53-110 Wrocław


Koszt wycieczki (opłata za przewodnika): 15 zł
Liczba miejsc jest ograniczona.


Godziny otwarcia:

poniedziałek – niedziela – 10.00 – 18.00
w zimie do zmroku


Ceny biletów:

bilet normalny – 15 zł.
bilet ulgowy – 10 zł.
bilet rodzinny – 30 zł.
w czwartki – wstęp wolny


Od 2 kwietnia do 29 października 2017 roku zapraszamy na zwiedzanie z przewodnikiem Starego Cmentarza Żydowskiego.
Oprowadzanie w każdą niedzielę o godz. 12.00 w cenie biletu wstępu.
Oprowadzanie jest w języku polskim.

Opublikowany w ART