Kazanie do ptaków | wystawa czasowa

Święty Franciszek z Asyżu jest głównym bohaterem wystawy zorganizowanej z okazji przypadającej w 2026 r. 800. rocznicy jego śmierci. Pokazane zostaną zbiory prof. Franciszka Kusiaka, historyka i wieloletniego wykładowcy Uniwersytetu Wrocławskiego, który od lat kolekcjonuje wizerunki swojego patrona.

Zainteresowanie świętym imiennikiem wpoiła profesorowi jego matka, zapewne pod wpływem pielgrzymki, którą odbyła w wieku 16 lat do sanktuarium franciszkańskiego w Leżajsku. Na imieniny czy na gwiazdkę syn otrzymywał od niej obrazki z przedstawieniem świętego Franciszka. W dorosłym życiu sam zaczął zbierać wizerunki swojego patrona.

Na wystawie zobaczyć będzie można wizerunki świętego z Asyżu, głównie w formie grafiki dewocyjnej, ale też obrazów, rzeźb, pamiątkowych medali, znaczków pocztowych, a nawet witraży. Zaprezentowane również zostaną obrazy artystki z Roztocza Elżbiety Hałasy oraz zdjęcia wykonane przez kolekcjonera w świątyniach i muzeach w Europie dokumentujące obrazy ze świętym namalowane przez słynnych malarzy.

Zwiedzający obejrzą obiekty zróżnicowane pod względem techniki wykonania, jak i typów ikonograficznych – a tych nie brakuje w przypadku tego świętego. „Życie św. Franciszka było krótkie, lecz intensywne i pełne ważnych wydarzeń, jak stygmatyzacja, kazanie do ptaków, spotkanie z wilkiem z Gubbio czy z sułtanem Egiptu, błogosławieństwo Asyżu, adoracja krzyża i wreszcie śmierć, które do dziś są źródłem inspiracji dla artystów” – tłumaczy kuratorka wystawy Joanna Kurbiel.

Zaprezentowane zostaną wykonane różnymi technikami graficznymi obrazki religijne – niektóre unikatowe i rzadko spotykane, inne ze znanych serii wydawanych w XVII, XVIII i XIX w. przez europejskie oficyny wydawnicze. Stylistycznie wyróżniają się dwa francuskie zbiory z pierwszej połowy XX w., które zachwycają geometrycznymi ornamentami i liternictwem w stylu art déco.

„Obiekty zgromadzone na wystawie pozwalają prześledzić, jak zmieniała się wizualna narracja o św. Franciszku oraz jak silnie symbolika franciszkańska zakorzeniła się w kulturze europejskiej. Prezentacja kolekcji prof. Kusiaka jest więc nie tylko świadectwem indywidualnej pasji kolekcjonerskiej, lecz także zaproszeniem do refleksji nad trwałością franciszkańskiego przesłania” – zachęca Marta Derejczyk, kierowniczka Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu.

„Pasja kolekcjonowania i gromadzenia różnorodnych wizerunków św. Franciszka, wsparta wielkim, prywatnym afektem do postaci Biedaczyny z Asyżu – zdaje się być siłą sprawczą poczynań prof. Franciszka Kusiaka. Wyniesiony z domu szacunek i podziw dla patrona imiennego sprawił, że od dzieciństwa towarzyszy on temu wybitnemu znawcy wojskowości i wieloletniemu nauczycielowi akademickiemu. Ta kolekcja to klasyczny przykład ludzkich pragnień i potrzeby utrzymania stałej aktywności, która daje o sobie znać w trwających cały czas poszukiwaniach kolejnych wizerunków św. Franciszka. Jest to jednocześnie swoisty rodzaj namiętności, która zawsze wyróżnia rasowego kolekcjonera. Podziw budzi i konsekwencja w tym działaniu, i efekt, jaki ono przynosi. Dzisiaj wdzięczni jesteśmy prof. Franciszkowi Kusiakowi za to, że nie tylko dzieli się z nami swoimi cennymi zbiorami, ale także za przypomnienie jednej z najwspanialszych postaci z panteonu chrześcijańskich świętych” – podsumowuje dyrektor Muzeum Narodowego we Wrocławiu Piotr Oszczanowski.

Ekspozycji towarzyszyć będzie publikacja.

Wykonawca / Organizator:

Muzeum Etnograficzne

Lokalizacja:

Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu
ul. Romualda Traugutta 111/113
50-077 Wrocław