Czy można napisać biografię czegoś abstrakcyjnego, niejednoznacznego i tajemniczego? Otóż okazuje się, że można. I to czegoś, co może być wielkie, ogromne, totalne, bezbrzeżne…
Michael Spitzer podjął próbę stworzenia opasłego tomu poświęconego muzyce. Opasłego nie piórkami, choć początkowo właśnie taka metafora przyszła mi do głowy, lecz liczbą stron i bogactwem informacji. „Muzyka. Wielka biografia” to książka, przez którą nie sposób przebrnąć w tydzień, a nawet w miesiąc. To publikacja na lata: do wracania, przypominania sobie, wertowania i oflagowywania fragmentów. Może stać się encyklopedią przekazywaną kolejnym pokoleniom, choćby po to, by konfrontować zawarte w niej ustalenia naukowe z nowymi odkryciami, które zapewne będą z czasem zmieniać nasze spojrzenie na historię muzyki.
Ta totalna biografia muzyki obejmuje czas od Wielkiego Wybuchu aż po Spotify. Znajdziemy w niej matematyczne wyliczenia i fascynujące hipotezy: 165 milionów lat temu narodził się rytm, 50 milionów lat temu pojawiła się muzyczna kultura śpiewających wielorybów, a 40 tysięcy lat temu Homo sapiens stworzył pierwszy instrument.
Są tu również fakty, które skłaniają do refleksji. Okazuje się bowiem, że każdy z nas jest muzykalny. Nasze serce bije w rytmie, a kroki wystukują takt. Muzyka jest zapisana w naszych palcach, krtani, a ponoć nawet w genach. Towarzyszy nam od początków istnienia naszego gatunku.
Spitzer stawia też pytania: dlaczego neandertalczycy byli ideałem muzykalności? Czy gwiazdy naprawdę drgają w takt muzyki? Czy gust muzyczny jest zapisany w naszych genach? I dlaczego to właśnie muzyka czyni nas ludźmi?
W tej opowieści spotykają się wszyscy: tańczące papugi i król Dawid z lirą. Bollywood i Beethoven. Adele, Gustav Mahler i Michael Jackson. Miles Davis i Eminem.
Jeśli jesteś czytelnikiem rozbieganym, potrzebującym wielu bodźców i kilku wątków narracyjnych jednocześnie, ta biografia muzyki może wciągnąć Cię w swój różnorodny świat w niebezpiecznie fascynujący sposób. Jeśli jednak wolisz narrację jednowątkową i treści nieco bardziej uporządkowane, możesz napotkać czytelnicze trudności. Niezależnie jednak od osobistych predyspozycji warto wybrać się w tę muzyczną podróż. Piszę to jako osoba, która ma za rogiem Narodowe Forum Muzyki – przestrzeń pięknego brzmienia.
Czym jeszcze raczy nas Michael Spitzer, za pośrednictwem tłumacza, w swojej wielkiej biografii muzyki? I kim właściwie jest autor tej publikacji?
Michael Spitzer to światowej sławy badacz muzyki, profesor Uniwersytetu w Liverpoolu. W swojej pracy łączy muzykologię z filozofią, psychologią, antropologią, biologią i historią, pokazując, że muzyka jest uniwersalnym doświadczeniem człowieka.
Jego książka „Muzyka. Wielka biografia” to ambitna, pełna meandrów opowieść o historii naszej cywilizacji – zapisanej w dźwięku i rytmie.
To lektura, która może poszerzyć horyzonty i przynieść zupełnie nowe spojrzenie na otaczający nas świat dźwięków. Inspirująca propozycja zarówno dla melomanów, jak i wielbicieli ambitnej literatury faktu.
Oprac. i fot. do
Tekst powstał dzięki uprzejmości Wydawnictwa Znak.

















