Jakże życie byłoby prostsze, gdyby rosły nam nosy. Nie w czasie nasilenia objawów alergii czy infekcji, ale w chwili, gdy mijamy się z prawdą. Z literatury znamy takie przypadki, ale w życiu efekt, z którym zmagał się chłopiec z drewna, raczej nie jest miarodajny. Kompetencję Pinokia w kwestii okłamywania pozostawmy więc do analizy dzieciom na lekcjach polskiego.
Choć kto wie, czy Carlo Collodi nie czerpałby dziś pełnymi garściami z książki „Wielcy kłamcy”, gdyby pisał swoją powieść współcześnie, a nie w drugiej połowie XIX wieku. Jedno jest pewne – umiejętność rozpoznawania kłamcy przydałaby się każdemu.
Z pomocą w tej dziedzinie przychodzi dwójka psychologów – Christian L. Hart i Drew A. Curtis.
O autorach „Wielkich kłamców” czytamy:
Christian L. Hart, PhD – jest wykładowcą psychologii na Texas Woman’s University, gdzie zarządza programem nauk psychologicznych i kieruje laboratorium badającym zagadnienie oszustwa. Prowadzi także zajęcia na temat psychologii sądowej oraz kłamstwa i moralności. Jest współautorem książki Pathological Lying: Theory, Research, and Practice. Publikuje w takich czasopismach jak „Psychology Today”, „The New York Times” czy „The Washington Post”.
Drew A. Curtis, PhD – wykłada psychologię na Angelo State University. W kręgu jego zainteresowań badawczych znajdują się psychopatologia oraz zagadnienia oszustwa w kontekście terapii, związków romantycznych i relacji rodzicielskich. Wraz z Ch. L. Hartem napisał książkę Pathological Lying: Theory, Research, and Practice.
W rzeczy samej „Wielcy kłamcy. Czego psychologia uczy nas o kłamstwie i jak nie dać się oszukać?” to publikacja kompetentnych naukowców, wydana przez Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Polską wersję książki zawdzięczamy Elżbiecie Janocie, a redakcję naukową – dr Joannie Krotofil.
O psychologii wielkiego kłamstwa autorzy piszą, opierając się na badaniach i analizach czynników genetycznych oraz środowiskowych sprzyjających nieuczciwości. Podają główne cechy osobowości wielkich kłamców. Prześwietlają strategie stosowane przez obłudnych polityków i lekarzy, oszustów matrymonialnych czy psychopatów manipulujących najbliższymi. Wyjaśniają mechanizmy zarówno wykrywania kłamstw, jak i ulegania im.
„Wielcy kłamcy. Czego psychologia uczy nas o kłamstwie i jak nie dać się oszukać?” to książka pełna autentycznych, choć często wprost niewiarygodnych historii. Uczy, jak skutecznie bronić się przed oszustwami, i pozwala zrozumieć psychologię wielkiego kłamstwa.
Naukowcy przedstawiają zjawisko kłamstwa w sposób wielowymiarowy i przystępny dla czytelnika. „To właśnie połączenie naukowego podejścia z jasnym, klarownym stylem stanowi największą siłę tej publikacji. Unikając pop-psychologii i sensacyjnych tez, autorzy pozwalają lepiej zrozumieć mechanizmy stojące za kłamstwem i zachowaniami wielkich kłamców” – tak komentuje publikację Natalia Hofman, ekspertka psychologii kłamstwa, autorka książki Jak wykryć kłamstwo.
Szczególnie cenne wydają się porady dotyczące tego, jak nie dać się zwieść i zminimalizować ryzyko, że ktoś nas oszuka. Po pierwsze, sprawdzamy, czy usłyszany komunikat jest zgodny z naszymi dotychczasowymi przekonaniami i jakie są opinie innych na ten temat. Szukamy dowodów na prawdziwość danych i wierzymy w spójne, wiarygodne historie. To jednak tylko uproszczony schemat. Aby zgłębić temat, warto sięgnąć po całość.
Kto wie, czy owa całość nie uchroni nas kiedyś przed wielkim kłamcą szytym na miarę Hitlera, a nie tylko wystruganym z drewna Pinokiem.
Oprac. i fot. do
Teks powstał dzięki uprzejmości Wydawnictwa Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Wykonawca / Organizator:
Punkt Informacji Kulturalnej
